Contenido principal del artículo

Brais Costas Fragueiro
a:1:{s:5:"gl_ES";s:67:"Instituto da Lingua Galega / Universidade de Santiago de Compostela";}
España
https://orcid.org/0009-0002-1542-2970
Vol. 26 (2025), Artículos, Páginas 73-90

DOI:

https://doi.org/10.17979/rgf.2025.26.12221
Recibido: 2025-05-30 Publicado: 2025-12-31
Derechos de autor Cómo citar

Resumen

O obxectivo desta investigación foi a revisión e o incremento do material toponímico da parroquia de Baredo (Baiona, Pontevedra) presente en Galicia Nomeada, froito na súa meirande parte do Proxecto Toponimia de Galicia. Igualmente, este traballo tamén se prestou para a recolección doutro patrimonio inmaterial asociado á toponimia e, evidentemente, para fortalecer e valorar os vencellos sociais coa familia e coa veciñanza. Á par disto, os topónimos rexistrados foron estudados e clasificados semanticamente e, nalgúns casos concretos, tamén etimoloxicamente. Para iso, foi necesario acudir ás fontes tanto orais coma escritas.

Detalles del artículo

Referencias

Bascuas, Edelmiro (2014). Novos estudos de hidronimia paleoeuropea galega. Vigo: Universidade de Vigo.

Boullón Agrelo, Ana Isabel (2019). “A toponimia galega en branco e negro”. En Fernández Salgado, Xosé A., & Alonso Núñez, Aquilino S. (eds.), Non haberá illa, pro hai o nome: Homenaxe a Antón Palacio, 343-369. Vigo: Servizo de Publicacións da Universidade de Vigo.

Búa, Carlos (2018). Toponimia prelatina de Galicia. Anexo 78 de Verba. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela. DOI: http://dx.doi.org/10.15304/9788417595074.

Cabeza Quiles, Fernando (2008). Toponimia de Galicia. Vigo: Galaxia.

Cabeza Quiles, Fernando (2020). Toponimia de Carballo. A Coruña: Real Academia Galega. DOI: https://doi.org/10.32766/rag.370.

Cameselle Bastos, Domingo (1997). Historia de la parroquia de Baredo. Baiona: Imprenta Belesar.

Carrasco, Lorena, & Navaza, Gonzalo (2014). Beade. Vigo: Servizo de Publicacións da Universidade de Vigo.

CCME = Comprobación do Catastro do Marqués de Ensenada (1763). Expediente de comprobación de bienes, rentas y cargas de la feligresía de Santa María de Baredo (Bayona, Tuy), efectuado por decreto de diciembre de 1760 para el establecimiento de la Única Contribución. Madrid: Archivo General de Simancas, DGR, 1RE, 1158, 12. Ministerio de Cultura. Dispoñíbel en https://pares.cultura.gob.es/ (Consultado en 02.04.2025).

CME-LRL = Catastro do Marqués de Ensenada (1753). Libro real de leigos de Santa María de Baredo. Pontevedra: Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra, Libro 744. Dispoñíbel en https://arquivo.galiciana.gal/arpadweb/gl/consulta/registro.do?id=1559140 (Consultado en 03.04.2025).

CME = Catastro do Marqués de Ensenada (1753). Interrogatorio General de Baiona, Baíña e Baredo. Madrid: Archivo General de Simancas, DGR, CE, RG, L268. Ministerio de Cultura. Dispoñíbel en http://pares.mcu.es/Catastro/ (Consultado en 02.04.2025).

CODOLGA = López Pereira, José Eduardo (1994-). Corpus Documentale Latinum Gallaeciae. Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro. Dispoñíbel en https://corpus.cirp.gal/codolga (Consultado en 10.04.2025).

DdD = Santamarina, Antón (ed.) (2006-2013). Dicionario de dicionarios (Corpus lexicográfico da lingua galega). Santiago de Compostela / Vigo: Instituto da Lingua Galega / Seminario de Lingüística Informática – Grupo TALG. Dispoñíbel en https://ilg.usc.gal/ddd/ (Consultado en 10.04.2025).

DDGM = González Seoane, Ernesto, & Álvarez de la Granja, María (2006-2022). Dicionario de dicionarios do galego medieval. Corpus lexicográfico medieval da lingua galega. Santiago de Compostela / Vigo: Instituto da Lingua Galega / Seminario de Lingüística Informática – Grupo TALG. Dispoñíbel en https://ilg.usc.gal/ddgm/ (Consultado en 03.04.2025).

DRAG = González González, Manuel (dir.) (2012-). Dicionario da Real Academia Galega. A Coruña: Real Academia Galega. Dispoñíbel en https://academia.gal/dicionario (Consultado en 02.04.2025).

Galicia Nomeada = Xunta de Galicia (2020-). Galicia Nomeada. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia / Real Academia Galega. Dispoñíbel en https://galicianomeada.xunta.gal/ (Consultado en 10.04.2025).

García Oro, José, & Portela Silva, María José (2003). Baiona de Miñor en sus documentos. Actas municipales correspondientes al siglo XVI. Vigo: Deputación de Pontevedra.

GNG = Boullón Agrelo, Ana Isabel (coord.) (2022). Guía de nomes galegos. A Coruña: Real Academia Galega. Dispoñíbel en https://academia.gal/nomes (Consultado en 10.04.2025).

Hermo González, Gonzalo (2013). “Toponimia maior da parroquia de Taragoña (Rianxo, O Barbanza). Estudo etimolóxico”, Estudos de lingüística galega, 5, 43-67. Dispoñíbel en: https://revistas.usc.gal/index.php/elg/article/view/1343 (Consultade en 10.04.2025).

HGNB = Piel, Joseph M., & Kremer, Dieter (1976). Hispano gotisches Namenbuch. Heidelberg: Carl Winter.

López Hermida, Paula, & Rey Álvarez, Martín (2024). “Alcumes do Val de Miñor. O tesouro inmaterial da xente do común”, Revista de Estudos Miñoráns, 24, 55-72.

Luna, Aránzazu, & Navaza, Gonzalo (2022). Valadares. Vigo: Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo.

Marqués Valea, Xulia (2003). A Toponimia na escola: guía para a recollida, catalogación e estudio dos nomes tradicionais de lugar. Santiago de Compostela: Dirección Xeral de Política Lingüística.

Martínez Lema, Paulo (2017). “Clasificación semántica da toponimia”. En Boullón Agrelo, Ana Isabel (ed.), Estudar toponimia. Aproximacións metodolóxicas e interpretativas, 37-55. Santiago de Compostela: Servizo de Publicacións e Intercambio Científico da Universidade de Santiago de Compostela. DOI: https://doi.org/10.15304/9788416954353.

Martínez del Tamuxe, Juan (1972). “Baredo”. En Gómez Sobrino, Jesús, & González Santiso, Aquilino (eds.), Tierras de Taraes y Toroño: Toponimia de Amorín, Baredo, Currás, Sobrada, 1-4. Santiago de Compostela: Colegio Mayor Gelmírez.

Martínez Tamuxe, Xoán (1981). Baredo. Baiona: Gráficas Bayona.

Méndez, Luz (2016). “Toponimia e documentación. Recursos documentais na rede”. En Ferro Ruibal, Xesús (ed.), Microtoponimia: experiencias de recolla, didáctica e codificación, 171-187. A Coruña: Real Academia Galega. DOI: https://doi.org/10.32766/rag.307.

Moralejo Álvarez, Juan J. (2007). Callaica nomina. Estudios de Onomástica Gallega. A Coruña: Fundación Pedro Barrié de la Maza.

Navaza Blanco, Gonzalo (2006). Fitotoponimia galega. A Coruña: Fundación Pedro Barrié de la Maza.

Navaza Blanco, Gonzalo (2007). Toponimia de Catoira. Catoira: Concello de Catoira.

PARES = Portal de Archivos Españoles. Madrid: Ministerio de Cultura. Dispoñíbel en https://pares.mcu.es/ (Consultado en 10.04.2025).

Rodríguez González, Afonso (2005). “A memoria da pedra. Lendas do Monte Galiñeiro”. En Clube Espeleolóxico Maúxo (coord.), As covas de Vincios, 131-161. Vincios: CMVMC de Vincios.

Vilar Pedreira, Xosé Lois (2008). Talasonimia da costa sur de Galicia. Gondomar: Instituto de Estudos Miñoranos.