Presentación ao monográfico. Educación afectivo-sexual e violencia sexual: claves feministas para a igualdade

Resumo

A monográfico Educación afectivo-sexual e violencia sexual: claves feministas para a igualdade sitúa a Educación Afectivo-Sexual (EAS) como un ámbito estratéxico para a construción de sociedades máis igualitarias e para a prevención das violencias sexuais. Desde unha perspectiva feminista, a EAS non pode entenderse como un contido accesorio ou puntual dentro das políticas educativas, senón como unha ferramenta estrutural de transformación social vinculada á democracia, os dereitos e a xustiza social. A sexualidade é abordada como unha dimensión social e política, estreitamente relacionada cos procesos de socialización que organizan os vínculos, os desexos e as relacións de poder entre mulleres e homes. A EAS é un dereito fundamental da infancia e a adolescencia apoiado por organismos internacionais, e ten un rol central na redución de desigualdades de xénero e situacións de vulnerabilidade. As violencias sexuais non son fenómenos excepcionais, senón expresións coherentes dun sistema de desigualdade que asigna valores diferenciados á persoa e a sexualidade en función do sexo. Neste marco, a EAS contribúe a cuestionar os mandatos de xénero asociados á masculinidade e a feminidade, debilitando o substrato cultural que lexitima a violencia sexual. Na EAS, o consentimento é un eixo pedagóxico clave, entendido como unha práctica relacional que implica desexo, comunicación e recoñecemento de límites. Ademais, é necesario abordar críticamente a pornografía como un dos principais retos contemporáneos da EAS, dada a súa influencia na socialización sexual. Doutra banda, a prevención da violencia sexual require un compromiso institucional sostido, formación específica do profesorado e unha implementación estrutural da EAS, concibida como un proceso educativo de longo percorrido.